Tagged Szlachta

Ciekawostki historyczne o stanie szlacheckim i o najbardziej interesujących osobach doń należących.

Zamordowanie Andrzeja Tęczyńskiego

kazimierz jagiellończyk
Kazimierz Jagiellończyk

Andrzej Tęczyński herbu Topór, znamienity rycerz, osławiony podczas wojny z Zakonem Krzyżackim o Prusy. Jeden z najbardziej wpływowych i najbogatszych magnatów małopolskich, przy tym największy stronnik i przyjaciel króla Kazimierza Jagiellończyka w Małopolsce. Niby taki sobie szlachetny gość, ale ma dość wstydliwą ranę na swoim honorze. Która jakby nie patrzeć kosztowała go życie.

Read more

Klątwa kniazia Jaremy

Jeremi_Wiśniowiecki
Kniaź Jarema Wiśniowiecki herbu Korybut

Kniaź Jeremi Michał Wiśniowiecki herbu Korybut. Wielki wódz, wojownik, patriota i obrońca ojczyzny. Wybawiciel żydów i katolików z okrutnych rąk Kozaków zaporoskich, oraz zacięty wróg i zwycięzca powstańców w dobie Chmielnicczyzny. Umarł bardzo młodo, tak naprawdę nie wiadomo jak i dlaczego, a także co stało się z jego zwłokami. Mumia w jego symbolicznej trumnie to prawie na pewno nie Jarema. Jego śmierć przypisuje się klątwie jaką rzuciła nań… jego własna matka.


 

Read more

Za króla Olbrachta wyginęła szlachta

Jan_Olbracht
Król Polski Jan Olbracht

W 1497 roku wygasł 3 letni rozejm polsko-turecki. Królowi Janowi udało zgromadzić się 80 000 ludzi i 30 000 sług obozowych wyprawę do Mołdawii, aby odzyskać ziemie mołdawskie zajęte przez Turków. Lennik króla, hospodar mołdawski Stefan, zezwolił na przejście wojsk polskich przez jego tereny. Jednak okazało się że nie warto było mu ufać.

Read more

Burda z Wojną, czyli bojkot sejmu po litewsku – Unia Lubelska

Herb Rzeczypospolitej Obojga NarodowW roku 1569 król Polski i Wielki Książę Litewski Zygmunt August zamienił kruchą unię personalną między Polską a Litwą, w trwałą unię realną, łączącą oba państwa w „jedno nieróżne i nierozdzielone ciało”. Dla obu państw miało to swoje plusy i minusy, jednak ostatecznie było to wydarzenie dobre dla obu stron. Polska i jej bogata szlachta miałaby możliwość ekspansji na rozległe i niezamieszkałe ziemie Wielkiego Księstwa, zaś Litwa miałaby zapewnienie że sojusz który niejednokrotnie ratował im skórę zostanie na zawsze zachowany. A, i przy okazji szlachta litewska dostałaby te same przywileje co nasza. Jednak nie wszyscy byli skłonni do ugody.

Read more

Zamach na Zygmunta Wazę

Zygmunt III Waza
Król Polski i Wielki Książę Litewski Zygmunt III Waza.

Król Zygmunt III Waza należy do tych nielicznych polskich władców, na których zaplanowano zamach. 15 listopada 1620 roku, czyli tuż po zakończeniu udanej wyprawy moskiewskiej (w 1619 zawarto pokój z Rosjanami, na mocy którego Rzeczpospolita zyskała ziemię Smoleńską, Czernichowską i Siewierską) oraz spektakularnej porażce pod Cecorą, gdzie zginął Wielki Hetman Koronny Stanisław Żółkiewski. Polacy nadal byli w szoku po tej klęsce. Jednak wkrótce „całą Polską wstrząsnęła nowa i straszliwa zbrodnia. O podobnej nikt nigdy nie słyszał” – jak to ujął Stanisław Kobierzycki w Historii Władysława Królewicza. Chodziło mianowicie o zamach na króla.

Read more

Szwedzcy niewolnicy Lubomirskiego

Jerzy Sebastian Lubomirski
Hetman polny koronny (w latach 1657-1664) Jerzy Sebastian Lubomirski

 

Potop szwedzki trwający w latach 1655-1660 był jedną z głównych przyczyn zacofania gospodarczego Rzeczypospolitej i całkiem doraźnie przyczynił się do jej upadku. Szwedzi wówczas zajęli wiele naszych zamków i grodów, które potem musieliśmy wyszarpywać naszym północnym przyjaciołom.

Read more

Geneza „Szlachcica spod Rypina”

Szlachcic spod Rypina
Moje wyobrażenie „Szlachcica spod Rypina”

Powiedzenie „Szlachcic spod Rypina” już od dawnych czasów pierwszej Rzeczypospolitej oznaczało osobę nieokrzesaną, prostacką, nie potrafiącą się zachować.

Nie udało mi się dotrzeć do żadnych zapisków ani informacji, czym ów szlachcic mógł sobie na takie przymioty zasłużyć. Rypin w tamtejszych czasach nie należał do największych grodów, a i obecnie się do takich nie zalicza. Jeżeli zatem założymy, że mieszkający na prowincji szlachcic nie był wykształcony, ani obeznany w nadwornych zwyczajach, mógł kiedyś pojawić się na salonach i swoim zachowaniem okrył siebie złą sławą, która przylgnęła także do jego rodzimego miasta.

Read more