From Historia Litwy

Ciekawostki historyczne związane z Wielkim Księstwem Litewskim.

Zamach stanu na Litwie

jagiellończyk
Kazimierz Jagiellończyk

W roku 1439 podczas obrad węgierskich możnowładców oraz wdowy po byłym, niedawno zmarłym królem Węgier Albrechtem Habsburgiem radzono kto może zasiąść na tronie w tak trudnej sytuacji zagrożenia przez Imperium Osmańskie. Król Albrecht pozostawił po sobie jedynie córki, a Elżbieta, wdowa po nim chociaż brzemienna, nie mogła mieć pewności że wyda na świat syna.

Wobec tego węgierscy panowie ustalili iż najlepszym kandydatem będzie król Polski Władysław. Któż inny jeśli nie on, uchroni ich od najazdu półksiężyca na królestwo Węgier?

Read more

„Ni to chłop, ni to baba”

walezy
Henryk Walezy

Urodził się jako czwarty i najzdrowszy syn króla Francji Henryka II i Katarzyny Mecydyjskiej, cała reszta rodzeństwa była niezwykle chorowita. Jako czwarty syn miał do tronu trochę daleko, a jednak był chyba najlepszym z całego rodzeństwa kandydatem do tronu. Nie żartuje. Oni naprawdę byli gorsi od niego.

Król Karol IX widział że Henryk, jako bardzo dobry lizus i neofita łatwo zgromadził sobie we Francji wpływy i stronnictwo, więc powiedział mu casse-toi! i wyrzucił go oraz kilku posłów do Polski gdzie miał walczyć o tron. W ten sposób odsuwano go od polityki i przy okazji zdobywało się nie lada pozycję w Polsce. Dwie pieczenie na jednym ogniu!

Read more

Nie drwij ze Stefana Batorego

batory
Król Polski i Wielki Książę Litewski Stefan Batory (z czapką, oczywiście)

W zasadzie od chwili wyboru Stefana Batorego na króla Polski, wojna z Rosją wisiała w powietrzu. Armie rosyjskie bez ostrzeżenia chodziły na granicy z Litwą i mordowały ludzi. W końcu car Iwan Groźny musiał wypowiedzieć oficjalną wojnę.

Wysłał do Krakowa swoich posłów, którym jednak zabronił mówić w jakiej sprawie przyszli dopóki król Polski nie wstanie, nie zdejmie czapki i nie zapyta o zdrowie cara. Stefan bardzo się zdenerwował i kazał posłów zaaresztować, natomiast Iwanowi wkrótce pokazać że z Polskiego króla się nie żartuje.

Read more

Języki obce i rodzime wśród polskich królów

językiDzisiaj językiem uniwersalnym jest angielski. Dawniej tę funkcję pełniła łacina. Naturalnym było więc że większość polityków ze wszystkich krajów musiało ją znać. Wśród naszych królów nie było inaczej. Chociaż niektórzy z nich nie znali i łaciny, a inni znali i ten i wiele innych.

Read more

Burda z Wojną, czyli bojkot sejmu po litewsku – Unia Lubelska

Herb Rzeczypospolitej Obojga NarodowW roku 1569 król Polski i Wielki Książę Litewski Zygmunt August zamienił kruchą unię personalną między Polską a Litwą, w trwałą unię realną, łączącą oba państwa w „jedno nieróżne i nierozdzielone ciało”. Dla obu państw miało to swoje plusy i minusy, jednak ostatecznie było to wydarzenie dobre dla obu stron. Polska i jej bogata szlachta miałaby możliwość ekspansji na rozległe i niezamieszkałe ziemie Wielkiego Księstwa, zaś Litwa miałaby zapewnienie że sojusz który niejednokrotnie ratował im skórę zostanie na zawsze zachowany. A, i przy okazji szlachta litewska dostałaby te same przywileje co nasza. Jednak nie wszyscy byli skłonni do ugody.

Read more

Król który nie lubił psów – Stefan Batory

Stefan Batory
Król Polski i Wielki Książę Litewski Stefan I Batory

W czasach swojej młodości, w Siedmiogrodzie, przyszły król Polski i Wielki Książę Litewski Stefan Batory został dość dotkliwie pogryziony przez psa w nogę. Rana nie została porządnie opatrzona, i nigdy się nie zagoiła. Miała być powodem do okazjonalnych wybuchów gniewu Stefana, połączonych czasami z częściową utratą świadomości.

Read more

Biskup który doprowadził króla do łez – Zbigniew Oleśnicki

Kardynał Zbigniew Oleśnicki
Zbigniew Oleśnicki

Zbigniew Oleśnicki, biskup krakowski, pierwszy kardynał Polski, doradca dwóch Polskich królów, Władysława II i Władysława III. Człowiek ten był jednym z najważniejszych polityków Korony Królestwa Polskiego na początku panowania dynastii Jagiellonów. W zdobyciu kariery kościelnej pomógł mu król Polski Władysław Jagiełło, któremu ponoć Zbigniew uratował życie pod Grunwaldem.


 

Read more

Królewska wydra

Jan Sobieski
Król Polski i Wielki Książę Litewski Jan III Sobieski

Król Polski i Wielki Książę Litewski Jan Sobieski był osobą wszechstronnie wykształconą. Jednym z jego zainteresowań była zoologia. Król posiadał wiele egzotycznych zwierząt, między innymi wydrę, która sama potrafiła łowić ryby swojemu panu, niedźwiedzia polarnego, kazuara, strusia australijskiego, rysia i liczne ptactwo.

Read more

Śmierć godna króla

Michał Korybut Wiśniowiecki
Król Polski i Wielki Książę Litewski Michał Tomasz Wiśniowiecki herbu Korybut.

Król Polski i Wielki Książę Litewski Michał Korybut Wiśniowiecki był jednym z najgorzej zapamiętanych władców Polski. Nienawidzono go za jego życia, nienawidzi się go teraz i prawdopodobnie będzie się go nienawidzić w przyszłości. I jak to często bywa, tak godna i wspaniała osobistość <sarkazm, sarkazm> umarła równie godną i wspaniałą śmiercią.

Read more