Ucieczka króla z Polski… znowu

Zygmunt III Waza
Zygmunt III Waza

Już wcześniej pisałem historię o królu Henryku Walezym, który po dwóch miesiącach rządzenia wziął nogi za pas i ruszył do Francji, nie opierając się aż na francuskim tronie. (odnośnik)

Jednak nie był to jedyny przypadek gdy król zamierzał zwiać z naszego kraju. Patent wynaleziony przez Walezego zamierzał także wykorzystać Zygmunt III Waza, Ale po kolei.

Ojciec Zygmunta, Jan III Waza próbował w roku 1575 samemu zdobyć polską koronę. Jego syn był na to jeszcze za młody. Gdy królem został Stefan Batory, Jan postanowił że wykształci syna zarówno na króla Szwecji i Rzeczypospolitej. Dlatego został wychowany zarówno w katolickiej i protestanckiej wierze, nauczył się także polskiego, i był pierwszym królem Rzeczypospolitej który znał mowę poddanych którymi miał rządzić. Duże poparcie Anny Jagiellonki, oraz fakt że był spokrewniony z Jagiellonami (Zygmunt Stary był jego dziadkiem) sprawiły że elekcje wygrał.

Jan III Waza
Jan III Waza

Jan III Waza obsadzając na tronie swojego kandydata miał nadzieje na sojusz
polsko-szwedzki przeciw Moskwie. Gdy jednak jego synowi udało się wygrać całą radość stracił. Zaczął obwiniać członków rady królewskiej o to że odebrali mu jedynego ukochanego syna, mimo że to on rozpoczął te starania. Zwyczajnie za nim tęsknił.

Nie lepiej miał się Zygmunt w Polsce. Publicznie wyśmiał go Jan Zamoyski i nie miał pieniędzy na utrzymanie dworu.

Obaj władcy spotkali się razem z posłami ze swoich krajów w estońskim Rewlu. Tam okazało się że obydwoje myśleli o tym samym. Zygmunt chciał uciec a Jan tylko go do tego namawiał. Nie pomógł wcale fakt, że Habsburgowie obiecali że jeśli Zygmunt III zrzeknie się na ich korzyść praw do polskiej korony to nie będą już dłużej walczyli ze Szwedami o Estonię. Posłowie szwedzcy i polscy próbowali za wszelką cenę utrzymać status quo albowiem wiedzieli że ucieczka Zygmunta oznacza wojnę polsko-szwedzką. A nikt nie chciał umierać tylko dlatego że ojciec i syn za sobą tęsknią.

Anna Jagiellonka
Wdowa po Stefanie Batorym Anna Jagiellonka

Zatem Zygmunt chciał zwiewać z kraju jak Walezy, ale co czyniło go innym od Henryka, to to że on nawet nie próbował zachować tytułu. Sam skontaktował się z Habsburgami i stwierdził że sprzeda im polską koronę w zamian za 400 000 złotych, co w przeliczeniu jest warte 20 000 koni.

Jednak Polacy i Szwedzi skutecznie wybili obydwu monarchom z głów te pomysły. Ustalono że ojciec z synem mogą się widzieć kiedy tylko zechcą, ale Zygmunt zostaje królem w Polsce. Mimo to Jan Waza był zdruzgotany. Uważał że zniszczono jego życie rodzinne, i wiedział że to był ostatni raz gdy syna widział. Jedyne co robił w polityce potem, to mścił się skutecznie na członkach rady, którzy według jego wersji najpierw namawiali go do posłania Zygmunta po koronę polską a później uniemożliwili mu powrót.